शेगांव (डी ललित) : १४ ऑगस्ट फाळणी स्मृती दिवस म्हणून देशभर पाळला जातो. १९४७ मध्ये भारताच्या फाळणीदरम्यान झालेला हिंसाचार, विस्थापन आणि लाखो नागरिकांच्या वेदनादायी आठवणी पुढील पिढ्यांना स्मरणात राहाव्यात, या उद्देशाने भारत सरकारने २०२१ मध्ये १४ ऑगस्ट हा दिवस ‘फाळणी स्मृती दिवस’ म्हणून घोषित केला.
फाळणीच्या काळातील काळा अध्याय
भारताच्या स्वातंत्र्याच्या उंबरठ्यावर १९४७ मध्ये देशाची फाळणी झाली. भारत आणि पाकिस्तान अशी विभागणी झाल्यानंतर मोठ्या प्रमाणावर नागरिकांचे स्थलांतर झाले. या काळात अनेक ठिकाणी हिंसाचाराच्या घटना घडल्या. असंख्य नागरिकांना आपली घरे आणि संपत्ती सोडून सुरक्षित ठिकाणी स्थलांतर करावे लागले.
फाळणीदरम्यान अनेक निरपराध नागरिकांना जीव गमवावा लागला, तर मोठ्या संख्येने नागरिक जखमी झाले. कुटुंबे विभक्त झाली आणि लाखो लोकांना विस्थापनाचे दुःख सहन करावे लागले.
रेल्वेगाड्यांच्या हृदयद्रावक घटना
फाळणीच्या काळातील रेल्वेगाड्या त्या हिंसाचाराच्या विदारक आठवणींचे प्रतीक ठरल्या. पाकिस्तानातून भारतात येणाऱ्या काही रेल्वेगाड्यांमध्ये मृत आणि जखमी नागरिक आढळल्याच्या घटना घडल्या. या हृदयद्रावक घटनांनी संपूर्ण देशाला हादरवून सोडले.
इतिहास विसरू नये म्हणून फाळणी स्मृती दिवस
फाळणीच्या काळात झालेल्या हिंसाचाराचा आणि नागरिकांनी सोसलेल्या यातनांचा विसर पडू नये, तसेच या इतिहासातून पुढील पिढ्यांनी धडा घ्यावा, या उद्देशाने १४ ऑगस्ट हा दिवस फाळणी स्मृती दिवस म्हणून पाळला जातो.
हा दिवस केवळ भूतकाळातील दुःखद घटना आठवण्याचा दिवस नसून देशाची एकता, अखंडता, शांतता आणि बंधुभाव अधिक मजबूत करण्याचा संकल्प करण्याचा दिवस आहे.
फाळणीच्या काळात प्राण गमावलेल्या, जखमी झालेल्या आणि विस्थापनाचे दुःख सहन केलेल्या सर्व नागरिकांना विनम्र अभिवादन. (युवा क्रांती वृत्तसेवा)
